Materiaal
Inline Skates of skeelers ? Inline Skaten of Skeeleren ?
Inline skaten en skeeleren zijn eigenlijk twee verschillende sporten, maar de begrippen worden vaak met elkaar verward. Eigenlijk is dat niet zo verwonderlijk, want in eerste instantie lijkt het alleen om een verschil in het aantal wieltjes en de schoen te gaan.
Inline betekent letterlijk in een lijn. Dus is de skate en ook de skeeler een inline skate, want bij beide typen zijn de wielen in een lijn geplaatst. Het verschil zit hem zogezegd in het aantal wielen, de framelengte en de schoen. Een inline skate heeft vier (kleinere) wielen en een hogere schoen, een skeeler heeft vier of vijf (grotere) wielen, een langer frame en een lagere schoen. Skeelers zijn dan wel inline skates maar inline skates zijn dus niet per defenitie skeelers. Dat ene wieltje, de wieldiameter of de framelengte maakt een wereld van verschil. De vier wielen onder een inline skate met een kort frame of onderstel zorgen ervoor dat de inline skate veel wendbaarder is, vergelijkbaar met een hockeyschaats of een kunstschaats. De vier of vijf wielen met een langer frame of onderstel bij een skeeler zorgen ervoor dat er meer snelheid kan worden gemaakt, vergelijkbaar met het langebaanschaatsen, waardoor ze zeer geschikt zijn voor de langere afstand en voor wedstrijden. Door de lange wielbasis zijn skeelers wel aanzienlijk minder wendbaar.
Conclusie: inline skates vooral voor recreatie en fitness gebruikt worden en skeelers meer geschikt zijn voor de lange afstanden en wedstrijden.
Materiaal en onderhoud
De verschillende remsystemen :
De meeste inline skates zijn uitgerust met een rem. De meest gebruikte remsystemen worden hieronder beschreven.
Hielstop
Dit is de meest voorkomende en het meest efficiënte remsysteem op de markt. Bij dit systeem is er een remblokje gemonteerd achteraan op de rechter inline skate (deze kan meestal indien wenselijk verplaatst worden naar de linker inline skate).
Deze rem wordt in werking gesteld door het rechter been gestrekt naar voor te brengen, het linker been wordt gebogen en alle gewicht komt erop, waardoor men de druk op het volledige oppervlak van het remblokje kan laten toenemen en men sneller tot stilstand kan komen.
Ingebouwde rem
In dit geval gaat het om een ingebouwde rem die in werking wordt gesteld door druk uit te oefenen op het achterste wiel van de rechter inline skate.
ABT-brake
Een gebruiksvriendelijke manier van remmen is de ABT-brake, waarbij het naar voren brengen van de rechter skate voldoende is om de rem in werking te stellen. Hierbij hoef je in tegenstelling tot de hielstop het voorste gedeelte van de inline skate niet op te tillen.
Wielen
Hardheid
Als je inline skates gaat kopen is het zinvol om even naar de hardheid van de wielen te kijken. De wielen worden in verschillende hardheden geleverd. De hardheid van het wiel staat meestal aangegeven op het wiel zelf : deze wordt gemeten in durometers. Hoe hoger het getal hoe harder de wielen : de zachtste zijn 74A, de hardste 90A. De populairste wielen zijn die met hardheid 78A. Inline skates met deze wielen rollen comfortabel en zijn ook hard genoeg om een redelijke snelheid te behalen. De verschillen tussen hard en zacht kunnen als volgt worden samengevat:
Harde wielen : snel, slijtvast, maar minder comfortabel
Zachte wielen : minder snel, minder slijtvast, comfortabel
Grootte
Behalve de hardheid is ook de grootte van de wielen van belang. De maat van het wiel wordt aangegeven door de lengte van de diameter in milimeters.
De meest gebruikte wielen in inline skates hebben een diameter tussen de 70 en de 80 mm. Skeelers voor speed-doeleinden hebben meestal wielen met een diameter tussen 90 en 110.
Grotere wielen geven meer snelheid maar zijn minder wendbaar, kleinere wielen zijn erg wendbaar maar geven minder snelheid.
Wielkern
De kern van het wiel is van groot belang m.b.t. de prestatie van het wiel. De kern is datgene wat de lagers op zijn plaats houdt en de verbinding naar het materiaal waarvan het wiel is gemaakt. Er zijn wielen met een open kern ; hier zie je een soort van spaken, gesloten kern ; hier zijn de spaken bedekt en wielen zonder een kern ( vb. aggresive skates hebben niet echt een kern nodig). De kern zorgt o.a. voor de koeling van de lagers en bepalen mede het gewicht van het wiel. Racewielen hebben bijvoorbeeld een grote kern wat ervoor zorgt dat deze wielen erg licht zijn en veel koeling geven aan de lagers. Het nadeel van deze wielen is dat er maar weinig polyurethaan (materiaal waar het wiel van gemaakt is) op zit en deze dus snel versleten zullen zijn. Maar als snelheid het belangrijkste is, maakt dat niet uit. Als duurzaamheid belangrijker is kunt U beter kiezen voor wielen met een minder grote kern.
Profiel
Naast de grootte van het wiel is ook het profiel van invloed op het inline skate gedrag.
* Recreatie : De wielen hebben een gemiddelde ronding.
* Speed : De wielen lopen puntig toe.
* Hockey : De wielen zijn ronder.
* Aggressive wielen zijn kleiner, harder en hebben een plattere ronding.
Inline Skate Wielen diagram
Legenda
██ polyurethane
██ hub
██ bearings (2 pc in each wheel)
██ spacer
Diagram van inline skate wielen met verschillende diameter en prolfiel.
De grootte van het wiel hangt af van de inline skate discipline :
* 54-59 mm voor aggressive inline skaten
* 68-72 mm voor artistiek inline skaten
* 72-80 mm voor algemeen recreatief inline skaten
* 59-80 mm voor rollerhockey and freestyle slalom
* 90-110 mm voor het speed skaten
Algemeen kan men stellen dat hoe groter de wielen, hoe vlugger de inline skate zal gaan, maar de grotere wielen vragen wel meer energie om op snelheid te komen. Met kleinere wielen kan veel vlugger accelereren en is men wendbaarder.
De hardheid van het wiel wordt gemeten op de schaal van A, de hardheid ligt gewoonlijk tussen 74A-93A. De hardere wielen zijn sneller en duurzamer, maar de zachte wielen kunnen een betere grip hebben (de grip wordt bepaald door vele factoren). De profielen en de dikte van het wiel hangen af van de inline skate disciplines. De elliptische profielen minimaliseren wrijving voor hogere snelheden, meer ronde profielen hebben betere grip en zijn stabieler.
Lagers
Een belangrijk onderdeel van de skates zijn de lagers ; ze bepalen hoe soepel de skate rolt. Kwaliteitslagers worden aangeduid met het ABEC getal (ABEC betekent Annular Bearing Engineer Committee). Het getal duidt de precisie aan waarmee de lagers in elkaar zijn gezet. Meer precisie wil zeggen dat er minder speling in het lager zit. Hogere precisielagers lopen soepeler en hebben minder wrijvingsweerstand, wat minder slijtage betekent en resulteert in een langere levensduur. Er zijn echter meer factoren van belang die bepalen of de lagers snel en slijtvast zijn. De metaalsoort die wordt gebruikt voor het lager bepaalt mede de levensduur van het lager. Een zachtere metaalsoort zal eerder zijn precisie verliezen dan wanneer deze is gemonteerd in een hardere metaalsoort. Dit is de reden waarom er ook platina en titanium lagers worden gemaakt.
Ook het smeermiddel dat gebruikt wordt heeft invloed op de soepelheid van het lager. In grote lijnen kan je verschil maken tussen vetlagers, olielagers, gellagers. Vet is dikker en hierdoor iets minder snel dan olielagers, vetlagers dienen vaak ook 1 à 2 keer ingereden te worden. Olielagers zijn wel iets sneller maar ook een stuk onderhoudsgevoeliger. Olie en vergelijkbare dunne smeermiddelen zullen eerder uit het lager verdwijnen.
Nieuw zijn de lagers met een gel ipv vet of olie. Voordeel van een gel is dat het beter bestand is tegen vuil en water. ( wordt vervolgt )
Voor de recreatie- en fitnesskaters wordt daardoor meestal gekozen voor vetlagers en de speedfreaks zullen kiezen voor dunnere smeermiddelen. Er zijn lagers op de markt die niet worden aangeduid met een ABEC getal maar worden verkocht onder de naam ‘precisie’ lagers. Over het algemeen kunt u aannemen dat de precissie dan minder is als een ABEC 1 lager.
De meeste recreatie skates zijn uitgerust met ABEC 3 – 5, fitnes, aggressive, hockey, slalom, Nordic en Crosstainers met Abec 5 – 7, speedskates en skeelers met ABEC 7 – 9 of Titaniumlagers. Nieuw op de markt zijn de microlagers die vooral voor de speedskaters en skeeleraars voordelen opleveren met betrekking tot de snelheid en de levensduur.
Spacers
Behalve de lagers, het frame en de wielen spelen de spacers ook een belangrijke rol bij de snelheid die met de skate gehaald kan worden. Ook voor de spacers geldt, hoe harder het materiaal, hoe meer dit ten gunste komt voor de soepelheid waarmee de lagers rollen. Bij de vakhandel zijn “Kits” verkrijgbaar om de skates te verbeteren (upgraden)
Frame
Over het algemeen geldt de regel dat naarmate de prijs van een inline skate hoger wordt, de hardheid, stijfheid, van het frame oploopt. Hoe harder en stijver het materiaal waar het frame van is gemaakt hoe minder energie er veloren gaat. Met andere woorden hoe meer energie er wordt omgezet in snelheid.
Zeker voor mensen die wat zwaarder wegen kan het van belang zijn om voor sterker materiaal te kiezen i.v.m. de levensduur van de skate. Ook skaters die regelmatig langere afstanden of met hoge snelheid willen skaten doen er verstandig aan om een harder frame te kiezen.
Schoen
Een ander belangrijk onderdeel van de inline skates zijn de schoenen. Je kunt kiezen tussen softboots en hardboots of een combinatie van deze twee. De softboot is momenteel het populairst, de reden hiervoor is dat een softboot over het algemeen heel erg comfortabel zit. Een hardboot geeft over het algemeen het meeste steun aan de enkels en reageert het snelst. Een softboot zit weliswaar veel beter, maar geeft niet altijd even veel steun, wat voor mensen met zwakke enkels een handicap kan zijn. Er zijn wel degelijk softboots op de markt die zeer veel steun geven, het is dan ook een aandachtspunt en geen defenitie.
De meeste merken hebben een heren- en een damesmodel. Het damesmodel is aan de achterkant iets lager omdat de kuit bij de meeste vrouwen iets lager begint. Een te hoge achterkant veroorzaakt tijdens het skaten irritatie.
Verder heeft een damesmodel ten opzichte van het herenmodel een iets smallere pasvorm.
Beschermmateriaal
Iedereen die gaat skaten zou in ieder geval pols, elleboog, kniebeschermers en een helm moeten dragen om redelijk beschermd te zijn tegen valpartijen. Deze zijn verkrijgbaar in verschillende maten. Zorg ervoor dat je de goede maat aanschaft, te grote beschermers zitten onprettig en verschuiven te snel.
Polsbeschermers
Bij het kopen van polsbeschermers moet je er op letten dat er een verharding in zit welk het breken van de pols tegen gaat, er zijn namelijk ook beschermers op de markt die alleen beschermen tegen schaafwonden.
Ook in de kwaliteit zitten grote verschillen, laat je daarom goed informeren voordat je een keuze maakt.
Knie- en elleboogbeschermers
Ook deze beschermers zijn verkrijgbaar in diverse uitvoeringen. Belangrijk is dat de beschermers niet kunnen verschuiven. Naast het gebruikelijke klittebandsysteem hebben sommige beschermers ook een “sok” die je aantrekt waardoor deze beter op hun plaats blijven zitten. Er bestaan wel goede beschermers die geen sok hebben en wel goed blijven zitten, deze zijn vaak ergonomisch gevormd. Ook bij deze beschermers geldt: laat je eerst informeren voordat je een keuze maakt.
Helm
Let er op dat de helm die je gaat kopen of huren CE-gekeurd is. Deze helmen zijn uitvoerig getest en bieden de beste bescherming. Verder is het van belang om de juiste maat aan te schaffen, zodat deze niet verschuift tijdens een valpartij. Er zijn speciale skatehelmen verkrijgbaar die ook zeer goed beschermen bij het achterover vallen. Sommige fietshelmen verschuiven bij een val op het achterhoofd.
Bil- en kontbeschermers
Een veel gestelde vraag is of er ook beschermers bestaan voor de billen en kont. Het antwoord is ja !!! In de handel zijn “crash pants” verkrijgbaar: een broek met bescherming voor de heupen, staartbeen erin verwerkt.
Kleding
Bij het kiezen van de juiste kleding is het belangrijk om rekening te houden met: voldoende bewegingsvrijheid en de luchtdoorlatendheid van de stof, zodat je het tijdens het skaten niet te warm krijgt.
Katoenen sportkleding en fietsbroeken volstaan in ieder geval. Uiteraard moet je dragen wat je zelf prettig vindt, ben je echter iemand die veel in het verkeer skate dan is het verstandig om opvallende kledij te dragen die goed zichtbaar is voor de andere weggebruikers.
Onderhoud
Wielen
Aangezien de wielen niet regelmatig slijten, maar aan de ene kant altijd sneller dan aan de andere kant, is het verstandig de wielen met regelmaat van positie te wisselen. Plaats het eerste wiel naar het derde, het tweede wiel naar het vierde en andersom en draai de wielen hierbij een halve draai ( links naar rechts en rechts naar links.
Lagers
Water en zand zijn de ergste vijanden van de lagers. Als er vuil en roestvorming in de lagers komt worden deze stroef en gaan ze lawaai maken. De beste methode om zo lang mogelijk plezier te hebben van de lagers is om niet te gaan skaten als het regent, i.v.m. veiligheid, en ter bescherming van de lagers. Probeer plaatsen waar veel zand ligt te mijden.
Als de lagers op een gegeven moment niet soepel meer rollen, kan je besluiten om nieuwe lagers in de wielen te plaatsen of om de lagers schoon te maken. Het schoonmaken van de lagers is een secuur en tijdrovende bezigheid, mits het goed gedaan wordt.
- Verwijder met een naald de c-vormige borgring uit het lager.
- Verwijder het schild zodat de kogellagers zichtbaar zijn
- Plaats de lagers in speciale ontvetters. (verkrijgbaar bij de vakhandel)
- Even laten staan (ongeveer 10 min.), goed schudden totdat al het vuil en smeer-middel uit de lagers zijn verwijderd.
- De lagers laten drogen, of drogen met een haardroger.
- Het smeermiddel toevoegen. Is duurzaamheid belangrijk, gebruik dan vet. Is snelheid het belangrijkste, gebruik dan olie of andere dunne smeermiddelen. Smeermiddel goed verdelen in het lager.
- Plaats de schilden weer terug.
- Plaats de borgringen weer terug.
Deze stappen gelden voor open lagers. Bij gesloten lagers is het niet mogelijk om het schild van het lager af te halen. Bij deze lagers is het lastiger om het vuil en het oude smeermiddel eruit te krijgen en lastiger om het nieuwe smeermiddel erin te krijgen. In extremisch kan men 1 schild verwijderen ( half open ) om de lagers toch te poetsen maar de kant zonder schild komt dan aan de binnenkant.
Remmen
Controleer regelmatig het remblokje. Deze kan dusdanig ver afgesleten zijn dat deze niet meer voldoende afremt.
Een versleten remblokje is over het algemeen makkelijk te vervangen door een nieuwe. De betere remblokken zijn van rubber. Slechte ( goedkopere ) remblokken zijn gemaakt van plastiek, deze zijn te hard en glijden te veel door. Verkrijgbaar bij de vakhandel
Inline skates voor kinderen
Inline skaten is erg populair bij kinderen. Het is opvallend dat er een groot niveauverschil is tussen de kinderen onderling. Dit verschil is niet alleen te wijten aan aanleg maar ook aan het materiaal. Wat is nu verstandig om voor kinderen te kopen? Omdat kinderen nog in de groei zijn is het zonde om dure skates aan te schaffen. Maar anderzijds is de lol met slecht materiaal er snel vanaf, en is de kans op ongevallen groter.
Gelukkig is hier nu een oplossing voor : diverse verstelbare kinderskates van de betere merken. Deze skates zijn 4 soms 5 maten verstelbaar. Zo kan er een langere tijd met veel plezier op goed materiaal geskate worden, terwijl de ouders niet om de haverklap nieuwe (en duurdere) skates hoeven te kopen. Uiteraard verkrijgbaar bij de vakhandel.
Lees hier het advies van Schaatsclub Gouda: Skate en skeeleradvies sc gouda[2010]
Veiligheid
Materiaal
Zorg altijd dat je materiaal in een perfecte conditie is. Controleer de skates alvorens te gaan skaten.
Rollen alle wielen goed, zijn de wielen niet te ver naar een kant afgesleten? Zit er nog voldoende rubber op het remblokje? Veel ongelukken zijn te wijten aan slecht onderhoud en / of slecht (meestal goedkoop) materiaal.
Met dank aan: Marinskate en Rollerman
Reageer